Osmanlı'da askerin sefer yemeÄŸi olan Ä°skilip dolması, Çorum'da iki ilçeyi karşı karşıya getirmeye devam ediyor.

2010 yılında Ä°skilip Belediyesi'nin giriÅŸimleri sonucunda tescillenen ‘Ä°skilip dolması’ coÄŸrafi iÅŸaret almış, geçtiÄŸimiz aylarda Bayat Belediyesi' de 'baharatlı Bayat dolması'na coÄŸrafi iÅŸaret almak için baÅŸvuru yapmıştı. BaÅŸvuru her iki ilçe arasında gerilime neden olmuÅŸtu. GeçtiÄŸimiz günlerde Ä°skilip Belediye BaÅŸkanı Ali Sülük bir açıklama yaparak, dolmanın kendilerine ait olduÄŸunu ifade etmiÅŸti.

Krize neden olan dolma ile ilgili bir açıklama da Bayat Belediyesi’nden geldi. Bayat Belediyesi'nden yapılan açıklamada, Ä°skilip Belediye BaÅŸkanlığınca yapılan basın açıklamasında ‘Ä°skilip dolmasının’ adının deÄŸiÅŸtirilerek ‘baharatlı Bayat dolması’ isminin oluÅŸturulduÄŸu açıklamasının gerçeÄŸi yansıtmadığı ifade edildi. Ä°skilip Belediye BaÅŸkanlığı’nın Türk Patent ve Marka Kurumundan “Ä°skilip dolması” için coÄŸrafi iÅŸaret tescilinin “Mahreç Ä°ÅŸareti” olarak alındığı belirtilen açıklamada, “Türk Patent Kurumu mahreç iÅŸaretini 'Belirgin bir niteliÄŸi, ünü veya diÄŸer özellikleri itibarıyla belirli bir coÄŸrafi alan ile özdeÅŸleÅŸmiÅŸ olan, üretim, iÅŸleme ya da diÄŸer iÅŸlemlerinden en az birinin belirlenmiÅŸ coÄŸrafi alan içinde gerçekleÅŸmesi gereken ürünlerin konu olduÄŸu coÄŸrafi iÅŸaretlere 'mahreç iÅŸareti' denir. Hammaddesi veya üretim, iÅŸleme aÅŸamalarından bir tanesi yörede gerçekleÅŸen bir ürün mahreç iÅŸareti olarak tescillendiÄŸinde diÄŸer üretim ve iÅŸleme aÅŸamaları, kaynaklandığı yöre dışında da gerçekleÅŸtirilebilir' ÅŸeklinde belirtmiÅŸtir. Türk Patent Kurumu’nun mahreç tanımında da açıkça belirtildiÄŸi üzere Ä°skilip Belediye BaÅŸkanlığı dolmanın farklı yörelerde de kullanıldığını kabul ettiÄŸinden Ä°skilip dolmasına mahreç iÅŸareti almıştır” ifadelerine yer verildi.

GeçtiÄŸimiz yıl baharatlı Bayat dolması için coÄŸrafi tescil baÅŸvurusunda bulunulduÄŸunun dile getirildiÄŸi açıklamada ÅŸunlar kaydedildi:

“Bayat Belediye BaÅŸkanlığı olarak ilimizi ve ilçemizi daha iyi tanıtmak, gastronomide yöre turizmine katkı saÄŸlamak için yıllardır ilçemiz halkı tarafından pirinç veya Bayat ilçemizde yetiÅŸen sert buÄŸdaydan yapılan bulgur kullanılarak, Bayatlı ustalarımız tarafından piÅŸirilen ve baharat katılıp lezzetlendirilen, zeytinyağı kullanılarak daha hafif bir lezzet elde edilen menüsünde mercimek çorbası, baharatlı Bayat dolması, yanında cacık, üzüm hoÅŸafı veya köpen hoÅŸafı ikram edilen, tirit verilen, sonra da un helvasıyla sonlandırılan bir menüye sahip yöresel yemeÄŸimiz 'baharatlı Bayat dolması' adı ile mahreç iÅŸareti alması için 17.10.2022 tarih ve C2022/000349 numarası ile Türk Patent ve Marka Kurumuna baÅŸvurusu yapılmıştır. Baharatlı Bayat dolması halkımızca düÄŸünlerde, mevlitlerde, aile arası toplu yemeklerde yıllardır kullanılan bir yöresel yemeÄŸimizdir. Baharatlı Bayat dolması yapılışı itibarıyla Ä°skilip dolmasına benzerlik gösterse de kesinlikle Ä°skilip dolması deÄŸildir, ismi de deÄŸiÅŸtirilmemiÅŸtir. Çünkü imalatında kullanılan malzemeleri menüsünde bulunan sunumu itibarıyla kesinlikle Ä°skilip dolmasından ayrışan bir lezzet ve yemektir. Çorum ValiliÄŸi Ä°l Kültür ve Turizm MüdürlüÄŸü’nün 19.01.2023 tarih ve 3396239 sayılı yazısında da Belediyemizin 'baharatlı Bayat dolması' olarak baÅŸvuru yapıldığı tüm kurumlara iletilmiÅŸtir. Ä°lgili yazıda diÄŸer ilçelerimizin de yapmış olduÄŸu baÅŸvurular ekte belirtilmiÅŸtir. Belirtilen ek incelendiÄŸinde Ä°skilip Belediye BaÅŸkanlığı’nın Ä°skilip çileÄŸi olarak baÅŸvurduÄŸu görülmüÅŸtür. Çilek her yörede yetiÅŸen bir üründür ve çoÄŸu bölgede aynı özelliklere sahiptir. Aynı ürün için farklı il ve ilçelerde mahreç iÅŸareti baÅŸvurusu yapılabileceÄŸi anlaşılmaktadır. Tabii ki tadı ve aroma olarak diÄŸerlerinden farklı olduÄŸunun belirlenmesi halinde. Bunun birçok örneÄŸini görmek mümkün mesela köfte, çiÄŸ köfte, kebap, çilek, mantı vb. gibi ürünlerin birçok farklı il ve ilçelerin farklı usul ve isimlerle kullandığı görülmektedir. (ÖrneÄŸin; Çorum mantı, Kayseri mantı, Ä°negöl köfte, Akçaabat köfte, Ä°zmir köfte, TekirdaÄŸ köfte gibi) örneklerde de belirtildiÄŸi üzere 'Ä°skilip dolması' ve 'baharatlı Bayat dolması' farklı lezzetlere sahip iki ayrı yemektir. Yukarıda açıkça izah edilen sebeplerden anlaşılacağı üzere Ä°skilip ilçemizde kullanılan Ä°skilip dolması, Bayat ilçemizde kullanılan baharatlı Bayat dolmasından farklı lezzete ve sunuma sahip yöresel iki ayrı yemektir. 11 ilimizi etkileyen asrın felaketi olarak anılan depremden sonra depremzede kardeÅŸlerimizin yaralarını birlikte sarmak, uÄŸramış oldukları felaketten biraz olsun uzaklaÅŸtırmak için KahramanmaraÅŸ’ın AfÅŸin ilçesinde afetzede kardeÅŸlerimize Çorum Valimiz Mustafa Çiftçi koordinesinde belediyemiz öncülüÄŸünde Bayatlı hayırsever vatandaÅŸlarımızın desteÄŸiyle 4 bin 500 kiÅŸilik yöresel lezzetlerimizden baharatlı Bayat dolması ikram edilmiÅŸtir."